WHO ghi nhận vai trò quan trọng của điều dưỡng và nữ hộ sinh trong việc củng cố hệ thống y tế và thúc đẩy bao phủ y tế toàn dân. Đây là lực lượng nòng cốt, chiếm gần 50% nhân viên y tế toàn cầu, giữ vai trò trung tâm trong chăm sóc ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, ứng phó với dịch bệnh và chăm sóc cuối đời.

Theo báo cáo “Tình trạng điều dưỡng thế giới năm 2025”, lực lượng điều dưỡng toàn cầu đã tăng từ 27,9 triệu vào năm 2018 lên 29,8 triệu vào năm 2023. Tuy nhiên, sự phân bố không đồng đều vẫn là một thách thức lớn, khi khoảng 78% điều dưỡng tập trung tại các quốc gia chỉ chiếm 49% dân số toàn cầu. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhân lực và điều kiện làm việc chưa tối ưu, đặc biệt ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, tiếp tục cản trở sự phát triển bền vững của hệ thống y tế.

Sự bất bình đẳng này dẫn đến hệ quả nghiêm trọng: nhiều nhóm dân số không được tiếp cận với các dịch vụ y tế thiết yếu, từ đó đe dọa tiến trình đạt được bao phủ y tế toàn dân, an ninh y tế toàn cầu và các mục tiêu phát triển liên quan đến sức khỏe.

Để giải quyết khoảng cách này, cần nhiều hơn là đầu tư tài chính đơn thuần. Điều này đòi hỏi sự phối hợp hành động, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác bền vững giữa các quốc gia và tổ chức trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh đó, hợp tác quốc tế được xem là chiến lược then chốt nhằm tăng cường năng lực hệ thống điều dưỡng và hộ sinh.

Một trong những cơ chế quan trọng thúc đẩy hợp tác là Mạng lưới Toàn cầu các Trung tâm Hợp tác của WHO về Điều dưỡng và Hộ sinh. Với 45 trung tâm trải rộng trên sáu khu vực của WHO, mạng lưới này thúc đẩy trao đổi kiến thức, phối hợp hành động và phát triển nguồn nhân lực thông qua bốn trụ cột chính của Định hướng chiến lược toàn cầu về Điều dưỡng và Hộ sinh (SDNM): giáo dục, việc làm, lãnh đạo và cung cấp dịch vụ. Việc kết nối chuyên môn xuyên biên giới giúp nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực lãnh đạo và cải thiện hiệu quả cung cấp dịch vụ chăm sóc.

Song song với đó, các sáng kiến toàn cầu như “Global Strategic Directions for Nursing and Midwifery 2021–2025” đã định hướng cho các quốc gia xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng, chuẩn hóa năng lực nghề nghiệp, cải thiện điều kiện làm việc và phát triển hệ thống dữ liệu nhân lực y tế. Những giải pháp này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực và nâng cao chất lượng chăm sóc.

Thực tiễn cho thấy, các chương trình hợp tác đa phương và song phương đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc chia sẻ thực hành tốt, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực bền vững. Các mô hình đào tạo dựa vào năng lực, cùng với ứng dụng công nghệ số và chăm sóc từ xa (telehealth), đang ngày càng được mở rộng, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng khả năng tiếp cận cho người dân, đặc biệt ở các vùng khó khăn.

Trong tương lai, việc tăng cường điều dưỡng và hộ sinh cần gắn liền với các mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt là mục tiêu về sức khỏe và hạnh phúc (SDG 3). Điều này đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ các chính phủ, sự tham gia tích cực của các tổ chức quốc tế và vai trò chủ động của chính đội ngũ điều dưỡng, nữ hộ sinh. Chỉ thông qua hợp tác toàn cầu hiệu quả và bền vững, hệ thống y tế mới có thể đảm bảo cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng, an toàn và công bằng cho mọi người dân.

TLTK:

World  Health Organization. (2025). State of the world’s nursing 2025.

World Health Organization. (2021). Global strategic directions for nursing and midwifery 2021–2025.

World Health Organization. (2026). Strengthening nursing and midwifery through global collaboration.

Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hạnh