WHO CÔNG BỐ CÁC KHUYẾN NGHỊ CẬP NHẬT VỀ QUẢN LÝ LÂM SÀNG HIV

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố các khuyến nghị cập nhật về quản lý lâm sàng HIV, cung cấp hướng dẫn mới và sửa đổi về liệu pháp kháng retrovirus, quản lý lây truyền HIV từ mẹ sang con và phòng ngừa bệnh lao (TB) cho người nhiễm HIV. Những khuyến nghị này hỗ trợ phương pháp tiếp cận dựa trên bằng chứng, hiệu quả về chi phí nhằm cải thiện kết quả điều trị, giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến HIV và đẩy nhanh tiến độ hướng tới chấm dứt AIDS như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng. Hướng dẫn này phản ánh những tiến bộ đáng kể trong điều trị HIV kể từ hướng dẫn tổng hợp cuối cùng của WHO được công bố năm 2021 và đáp ứng các bằng chứng mới nổi về phác đồ kháng retrovirus tối ưu và các lựa chọn đơn giản hóa cho điều trị dự phòng lao cho người nhiễm HIV.

Tối ưu hóa liệu pháp kháng retrovirus

Các khuyến nghị cập nhật xác nhận phác đồ dựa trên dolutegravir là lựa chọn ưu tiên cho điều trị HIV ban đầu và các lần điều trị tiếp theo, đồng thời đưa ra những thay đổi quan trọng đối với những người có phác đồ điều trị không còn hiệu quả. Khi cần sử dụng thuốc ức chế protease (PI), darunavir/ritonavir hiện được khuyến nghị là lựa chọn ưu tiên, thay thế cho các lựa chọn trước đây là atazanavir/ritonavir hoặc lopinavir/ritonavir. Hướng dẫn cũng hỗ trợ việc tái sử dụng tenofovir và abacavir trong các phác đồ tiếp theo dựa trên kết quả được cải thiện, lợi thế về mặt chương trình và khả năng tiết kiệm chi phí. Hướng dẫn cũng khuyến nghị sử dụng liệu pháp kháng retrovirus dạng tiêm tác dụng kéo dài trong những trường hợp cụ thể, chẳng hạn như đối với người lớn và thanh thiếu niên gặp khó khăn trong việc tuân thủ phác đồ uống hàng ngày; phác đồ uống hai thuốc cũng được khuyến nghị như một lựa chọn đơn giản hóa điều trị cho một số cá nhân ổn định về mặt lâm sàng.

Tăng cường phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con

Mặc dù đã có những tiến bộ đáng kể trong việc loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con, các trường hợp nhiễm HIV mới ở trẻ sơ sinh vẫn tiếp tục xảy ra, đặc biệt là trong thời kỳ cho con bú. Hướng dẫn cập nhật nhấn mạnh cách tiếp cận lấy người bệnh làm trung tâm, hướng đến sức khỏe cộng đồng, hỗ trợ quyền lựa chọn của người mẹ và sức khỏe của trẻ sơ sinh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tiếp tục khuyến cáo các bà mẹ nhiễm HIV nên cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong sáu tháng đầu đời, tiếp tục cho bú đến 12 tháng và có thể đến 24 tháng hoặc lâu hơn, kết hợp với liệu pháp kháng retrovirus hiệu quả cho mẹ và chế độ ăn dặm phù hợp. Tất cả trẻ sơ sinh phơi nhiễm HIV nên được điều trị dự phòng sau sinh trong sáu tuần, tốt nhất là bằng nevirapine, trong khi trẻ sơ sinh có nguy cơ cao hơn nên được điều trị dự phòng ba loại thuốc tăng cường. Có thể sử dụng liệu pháp dự phòng kéo dài cho trẻ sơ sinh cho đến khi mẹ đạt được sự ức chế virus hoặc ngừng cho con bú.

Ưu tiên phòng ngừa bệnh lao ở người nhiễm HIV

Bệnh lao vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người nhiễm HIV. Để cải thiện việc tiếp nhận và hoàn thành liệu trình điều trị dự phòng lao, WHO hiện khuyến nghị phác đồ điều trị dự phòng lao ưu tiên là ba tháng dùng isoniazid cộng với rifapentine hàng tuần (3HP) cho người lớn và thanh thiếu niên nhiễm HIV. Các phác đồ khác do WHO khuyến nghị vẫn là lựa chọn dựa trên các cân nhắc về lâm sàng và chương trình. Các can thiệp lồng ghép sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích hợp dịch vụ tốt hơn và nhằm mục đích giảm tỷ lệ tử vong do lao ở người nhiễm HIV đồng thời đơn giản hóa việc cung cấp dịch vụ.

Hỗ trợ các quốc gia đẩy nhanh tiến độ tác động

“Những khuyến nghị cập nhật này phản ánh cam kết của WHO trong việc đảm bảo người nhiễm HIV được hưởng lợi từ các lựa chọn điều trị hiệu quả, an toàn và thiết thực nhất hiện có,” Tiến sĩ Tereza Kasaeva, Giám đốc Vụ HIV, Lao, Viêm gan virus và các bệnh lây truyền qua đường tình dục của Trụ sở WHO tại Geneva, cho biết. “Bằng cách đơn giản hóa điều trị, cải thiện việc tuân thủ điều trị và giải quyết những thiếu sót dai dẳng trong phòng ngừa, chúng sẽ giúp các quốc gia tăng cường các chương trình HIV và cứu sống nhiều người.” Các khuyến nghị này sẽ được tích hợp vào ấn bản tiếp theo của hướng dẫn HIV tổng hợp của WHO và nhằm mục đích cung cấp thông tin cho các chương trình HIV quốc gia, các bác sĩ lâm sàng, các đối tác và cộng đồng trên toàn thế giới.

Người dịch: Phạm Thị Thảo

Nguồn tham khảo: WHO. WHO releases updated recommendations on HIV clinical management. https://www.who.int/news/item/07-01-2026-who-releases-updated-recommendations-on-hiv-clinical-management