CẢNH BÁO VỀ TÌNH TRẠNG KHÁNG THUỐC KHÁNG SINH PHỔ BIẾN TRÊN TOÀN THẾ GIỚI

Theo thống kê năm 2023 của Tổ chức Y tế Thế giới, trên toàn thế giới cứ sáu ca nhiễm khuẩn gây ra các bệnh nhiễm trùng phổ biến ở người thì có một trường hợp kháng thuốc kháng sinh. Từ năm 2018 đến năm 2023, tình trạng kháng thuốc kháng sinh đã gia tăng ở hơn 40%.

Dữ liệu được báo cáo cho Hệ thống Giám sát Sử dụng và Kháng thuốc Kháng sinh Toàn cầu (GLASS) của WHO từ hơn 100 quốc gia cảnh báo rằng tình trạng kháng thuốc ngày càng gia tăng đối với các loại kháng sinh thiết yếu đang đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn đối với sức khỏe toàn cầu.

              Tổ chức Y tế Thế giới ước tính rằng tình trạng kháng kháng sinh cao nhất ở khu vực Đông Nam Á và Đông Địa Trung Hải, nơi cứ 3 ca nhiễm bệnh được báo cáo thì có 1 ca kháng thuốc. Tại khu vực châu Phi, tỷ lệ này là 1/5 ca nhiễm bệnh. Tình trạng kháng thuốc cũng phổ biến hơn và ngày càng trầm trọng hơn ở những nơi hệ thống y tế thiếu năng lực chẩn đoán hoặc điều trị các tác nhân gây bệnh do vi khuẩn.

Các tác nhân gây bệnh vi khuẩn Gram âm đang gây ra mối đe dọa lớn nhất. Báo cáo mới chỉ ra rằng vi khuẩn Gram âm kháng thuốc đang trở nên nguy hiểm hơn trên toàn thế giới, với gánh nặng lớn nhất đổ dồn lên các quốc gia có khả năng ứng phó kém nhất. Trong số đó, E. coli và K. pneumoniae là hai loại vi khuẩn Gram âm kháng thuốc hàng đầu được tìm thấy trong các bệnh nhiễm trùng máu. Đây là những bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn nghiêm trọng nhất, thường dẫn đến nhiễm trùng huyết, suy nội tạng và tử vong. Tuy nhiên, hơn 40% E. coli và hơn 55% K. pneumoniae trên toàn cầu hiện nay đã kháng thuốc cephalosporin thế hệ thứ ba, phương pháp điều trị được ưu tiên hàng đầu cho các bệnh nhiễm trùng này. Tại khu vực châu Phi, tỷ lệ kháng thuốc thậm chí còn vượt quá 70%.

             Các loại kháng sinh thiết yếu khác cứu sống người bệnh, bao gồm carbapenem và fluoroquinolone, đang mất dần hiệu quả chống lại E. coli , K. pneumoniae , Salmonella và Acinetobacter . Tình trạng kháng carbapenem, từng rất hiếm gặp, đang trở nên phổ biến hơn, thu hẹp các lựa chọn điều trị và buộc phải dựa vào các loại kháng sinh cuối cùng. Và những loại kháng sinh này lại đắt tiền, khó tiếp cận và thường không có sẵn ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

            Trên thực tế, các quốc gia đối mặt với những thách thức lớn nhất lại thiếu năng lực giám sát để đánh giá tình hình kháng thuốc kháng sinh (AMR) của họ. Để đối phó với thách thức ngày càng gia tăng của AMR, các quốc gia phải cam kết tăng cường hệ thống phòng thí nghiệm và tạo ra dữ liệu giám sát đáng tin cậy, đặc biệt là từ các khu vực thiếu thốn dịch vụ y tế, để phục vụ cho việc điều trị và hoạch định chính sách.Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi tất cả các quốc gia báo cáo dữ liệu chất lượng cao về kháng thuốc kháng sinh (AMR) và việc sử dụng thuốc kháng sinh cho GLASS trước năm 2030. Việc đạt được mục tiêu này đòi hỏi hành động phối hợp để tăng cường chất lượng, phạm vi địa lý và việc chia sẻ dữ liệu giám sát AMR nhằm theo dõi tiến độ. Các quốc gia nên mở rộng các biện pháp can thiệp phối hợp được thiết kế để giải quyết vấn đề kháng thuốc kháng sinh ở tất cả các cấp độ chăm sóc sức khỏe và đảm bảo rằng các hướng dẫn điều trị và danh sách thuốc thiết yếu phù hợp với mô hình kháng thuốc tại địa phương.

TLTK: WHO warns of widespread resistance to common antibiotics worldwide

Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hạnh