Ngày 19/11/2025, tại Valletta (Malta), Tổ chức Y tế Thế giới khu vực châu Âu đã công bố báo cáo mới về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Báo cáo nhấn mạnh rằng AI đang phát triển nhanh chóng trong y tế, nhưng các quốc gia cần xây dựng khung pháp lý và đạo đức mạnh mẽ hơn để đảm bảo an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế.

AI đang thay đổi hệ thống chăm sóc sức khỏe

Hiện nay, AI đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của y học. Các hệ thống AI có thể hỗ trợ bác sĩ phát hiện bệnh sớm, giảm bớt khối lượng công việc hành chính và cải thiện giao tiếp với người bệnh. Theo WHO, AI đang trở thành một phần của hoạt động chăm sóc sức khỏe đối với hàng triệu nhân viên y tế và bệnh nhân tại khu vực châu Âu.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của công nghệ này cũng đặt ra nhiều câu hỏi quan trọng, đặc biệt là: ai sẽ chịu trách nhiệm nếu hệ thống AI đưa ra quyết định sai hoặc gây tổn hại cho người bệnh? Đây là một trong những vấn đề được WHO đặc biệt quan tâm.

Mức độ sẵn sàng của các quốc gia vẫn chưa đồng đều

Báo cáo của WHO dựa trên khảo sát 50 trong tổng số 53 quốc gia thuộc khu vực châu Âu. Kết quả cho thấy hầu hết các quốc gia đều nhận thấy tiềm năng to lớn của AI trong việc cải thiện chăm sóc sức khỏe, từ chẩn đoán bệnh, giám sát dịch bệnh cho đến y học cá thể hóa. Tuy nhiên, mức độ chuẩn bị và triển khai AI giữa các quốc gia vẫn còn rất khác nhau.

Chỉ khoảng 8% quốc gia có chiến lược quốc gia riêng về AI trong y tế, trong khi một số nước khác đang trong quá trình xây dựng chiến lược này. Điều đó cho thấy việc ứng dụng AI vẫn còn thiếu sự định hướng và quản lý đồng bộ.

AI đã được ứng dụng trong thực tế

Mặc dù còn nhiều thách thức, AI đã bắt đầu được áp dụng trong nhiều hệ thống y tế. Khoảng 64% quốc gia đã sử dụng AI hỗ trợ chẩn đoán, đặc biệt trong phân tích hình ảnh y khoa như X-quang hoặc CT. Ngoài ra, khoảng 50% quốc gia đã sử dụng chatbot AI để hỗ trợ giao tiếp với bệnh nhân.

Các quốc gia như Estonia, Phần Lan và Tây Ban Nha đã triển khai nhiều sáng kiến nhằm tích hợp AI vào hệ thống y tế, bao gồm việc liên kết dữ liệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đào tạo nhân viên y tế về AI và sử dụng AI để phát hiện bệnh sớm.

Ý nghĩa đối với người bệnh và nhân viên y tế

Việc ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng làm nảy sinh những lo ngại liên quan đến an toàn người bệnh, quyền riêng tư dữ liệu và sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế. AI hoạt động dựa trên dữ liệu; nếu dữ liệu không đầy đủ hoặc bị sai lệch, hệ thống có thể đưa ra các quyết định không chính xác, dẫn đến chẩn đoán sai hoặc điều trị không phù hợp.

WHO khuyến nghị các quốc gia cần xây dựng chiến lược AI phù hợp với mục tiêu y tế công cộng, tăng cường đào tạo nhân lực y tế về công nghệ số, đồng thời thiết lập các tiêu chuẩn pháp lý và đạo đức rõ ràng để đảm bảo AI được sử dụng một cách an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.

Link bài gốc: https://www.who.int/europe/news/item/19-11-2025-is-your-doctor-s-ai-safe

Người dịch: Hoàng Thị Ngân